The Accidental Zookeeper · deel 3 van 5
Van maker naar leider zonder jezelf kwijt te raken
Over mentale druk, rolverwarring en creatief leiderschap zonder jezelf voorbij te rennen. Net als het Luipaard.
Er zijn dagen dat je je een vormeloze blob voelt.
Geen leider, geen maker, geen denker. Alleen… aanwezig. Rennend van call naar crisis, van feedback naar planning. En dan ineens vraagt iemand: “Hé, waar sta jij eigenlijk in dit project?”
Je hoort jezelf iets zeggen. En het klopt ongeveer. Je bent zó aan het schakelen, dat je jezelf bent kwijtgeraakt.
Welkom in de mentale jungle van leiderschap. Waar je elke vijf minuten een andere rol speelt. En vergeet waar je eigen anker ligt. Luipaarden zijn razendsnelle schakelaars. Maar zelfs zij stoppen soms om overzicht te krijgen. En om zichzelf niet voorbij te rennen.
Wat gebeurt hier onder de oppervlakte?
Nieuwe leiders denken dat schakelen gelijkstaat aan goed presteren. Ze zijn overal tegelijk. Alles moet nu. Alles moet perfect.
Maar als jij jezelf nooit terugziet in je werk, verlies je richting. Dan wordt je week een reactieve draaikolk. Je stuurt. Je lacht. Je brandt op. En aan het eind van de dag weet je niet wat je zélf vond. Of wat jij had willen zeggen.
De diepere dreiging is niet alleen burn-out. Het is het verlies van je identiteit. Je wordt een schaduw van jezelf. En niemand merkt het. Omdat je nog steeds ‘functioneert’.
Echte situaties uit creatieve teams
Een creatieve lead sprong constant in op andermans vragen. Elke ochtend begon met focus, en eindigde in brandjes blussen. Hij had geen tijd meer voor strategisch denken.
In coaching ontdekte hij dat hij alles zelf bleef oplossen omdat hij dacht dat dat ‘leiderschap’ was.
Een andere coachee voelde zich opgeslokt door vergaderingen. Ze was ooit aangenomen vanwege haar eigenzinnige visie. Maar haar dagen bestonden uit afstemmen, delegeren en overzicht houden. Ze begon zichzelf als ‘manager’ te zien, en haatte dat woord.
Een ander voorbeeld
Een junior teamleider gaf aan dat hij ‘nooit echt landde’ in zijn werk. Hij werkte met Slack open, mail constant pingend, collega’s die tussendoor dingen riepen.
In coaching experimenteerde hij met ‘tijdslots zonder vragen’. De eerste twee keer voelde hij zich schuldig. Daarna werd het zijn heiligste moment van de week.
Reflectievragen tijdens leiderschapscoaching
- Wanneer voel jij je het meest afwezig, terwijl je aanwezig bent?
- Welke rol speel je vaak, die je eigenlijk niet past?
- Wanneer laat jij je leiden door de dag, in plaats van andersom?
- Waar in jouw week is er nog ruimte voor jouw visie?
Meer grip op je leiderschap
leiderschapscoaching
programma, speciaal ontwikkeld voor leiders die geen zin hebben in management-prietpraat. Wel in rust, visie en echte gesprekken.Van maker naar leider zonder jezelf voorbij te rennen
De overstap van maker naar leider begint vaak met een compliment. Je bent goed in wat je doet. Je wordt gezien. Je krijgt vertrouwen. En dan ineens ben je verantwoordelijk. Voor mensen. Voor processen. Voor verwachtingen. Het lijkt logisch. Natuurlijk zelfs.
Tot het moment waarop je merkt: ik doe mijn werk niet meer, ik faciliteer het alleen nog.
In coaching zien we hoe deze overgang mensen uit balans brengt. Ja, ze kunnen het aan. Maar ze raken onderweg ook iets kwijt wat ze nooit wilden loslaten: hun creatieve eigenheid.
Een deelnemer verwoordde het scherp: “Vroeger was ik degene die met het beste idee kwam. Nu ben ik degene die het gesprek leidt over andermans ideeën. En dan voel ik me ineens nutteloos.” Hij hield zich professioneel overeind, maar verloor zijn gevoel van urgentie. Zijn energie was versnipperd geraakt over taken die nauwelijks meer iets te maken hadden met waar hij ooit goed in was.
Een ander vertelde dat ze steeds meer het gevoel kreeg dat haar stem in het werkproces verdween. “Ik was gewend om het verschil te maken met wat ik bijdroeg. Nu probeer ik vooral niemand in de weg te zitten. En soms vraag ik me af: is dit het dan?” Ze merkte dat ze het werk van haar team met jaloezie bekeek. Niet omdat ze het beter wilde doen, maar omdat ze zich er niet meer mee verbonden voelde.
Deze verhalen raken aan iets essentieels: het verschil tussen zichtbaar zijn en betrokken zijn. Als maker ben je zichtbaar in je output. Je naam staat onder het werk. Je stijl is herkenbaar. Je maakt iets dat bijdraagt, overtuigt, raakt. Als leider verschuift die zichtbaarheid naar de achtergrond. Je rol zit in hoe je stuurt, hoe je beschermt, hoe je ruimte creëert. En daar ontstaat twijfel: wat lever ik eigenlijk nog?
Van maker naar leider vraagt een nieuw ritme
De neiging is om terug te grijpen naar het oude. Je wil weer iets maken. Weer iets tastbaars. En dat kan tijdelijk helpen. Maar vaak levert het nieuwe frictie op. Je duikt weer in de details, je corrigeert voorstellen, je bemoeit je te intensief. En voor je het weet ben je geen leider die richting geeft, maar een oude rot die niet kan loslaten.
Wat nodig is, is niet een terugkeer naar het maakproces. Wat nodig is, is een herdefinitie van wat maken betekent in deze rol. Je maakt geen campagnes meer. Je maakt ruimte. Je maakt context. Je maakt keuzes die anderen in staat stellen om iets te maken wat jij niet meer hoeft te controleren. Dat vraagt om een andere maatstaf voor impact.
Een creatieve lead in een van de trajecten beschreef het als volgt: “Ik heb mezelf opnieuw moeten trainen in het zien van mijn eigen waarde. Niet aan de hand van output, maar aan de hand van effect.” Voor hem betekende dat: sturen op energie, op richting, op scherpte in de gesprekken. Hij maakte geen slides meer. Hij maakte beweging.
Leiderschap betekent niet dat je ophoudt maker te zijn. Het betekent dat je materiaal verandert. Je werkt niet meer met pixels, ideeën of zinnen. Je werkt met mensen. Met timing. Met energie. En als je die beweging leert zien als creatief proces, komt je identiteit niet onder druk te staan — maar juist opnieuw tot leven.
Tips en tricks voor het Luipaard
Voor als je minder hard wilt lopen.
- Plan denkruimte in je agenda — en bescherm die.
Niet als luxe, maar als noodzaak. Noem het je “denkuur” en zet het vast. - Check je rol per meeting.
Vraag jezelf: ben ik hier als leider, maker, facilitator of luisteraar? Dan hoef je niet alles tegelijk te doen. - Werk met dagstart-ankers.
Begin je dag met één zin: wat wil ik vandaag zélf bijdragen? Dan loop je minder kans jezelf te verliezen. - Minimaliseer open loops.
Schrijf drie dingen op die je vandaag wél afmaakt. Laat de rest los. - Creëer een fuck-it-uurtje per week.
Voor gekke ideeën, oude passieprojecten, of gewoon staren uit het raam. Creatief leiderschap begint bij mentale ruimte.
